Toplu İş Sözleşmesi Yasalaştı

yasalastiTBMM Genel Kurulunda, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı kabul edilerek, yasalaştı. Kabul edilen yasayla, işkolları yeniden belirleniyor. İşkolu sayısı, 28'den 20’ye düşürülüyor.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen yasaya göre “Avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık”, “Gıda sanayi”, “Madencilik ve taş ocakları”, “Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç”, “Dokuma, hazır giyim ve deri”, “Ağaç ve kâğıt”, “İletişim”, “Basın-yayın ve gazetecilik”, “Banka, finans ve sigorta”, “Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar”, “Çimento, toprak ve cam”, “Metal”, “İnşaat”, “Enerji, “Taşımacılık”, “Gemi yapımı ve deniz taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk”, “Sağlık, sosyal hizmetler”, “Konaklama ve eğlence işleri”, “Savunma ve güvenlik” ile “Genel işler” olmak üzere 20 işkolu olacak.

Yeni yasanın getirdiği düzenlemeye göre sendika üyeliği ve üyelikten çıkmak için noter şartı kaldırılıyor. Bir iş yerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığınca yapılacak. Bu tespite karşı 15 gün içinde dava açılabilecek. Mahkeme 2 ay içinde karar verecek, kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay, konuyu 2 ay içinde kesin olarak karara bağlayacak. 

“Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan
mal varlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık” suçlarından birinden mahkumiyeti bulunanlar, sendika kurucusu olamayacak.

Sendika kuruculuğunda, fiil ehliyete sahip olmanın yanı sıra fiilen çalışma şartı da aranacak.

Sendika Üyeliği

İşçi sendikalarına üye olmak için 16 yaş olan sınır, 15 yaşa indirilecek. Sendikaya üye olmak serbest olacak. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacak. İşçi veya işverenler, aynı işkolunda ve aynı zamanda birden çok sendikaya üye olamayacak. Ancak aynı işkolunda ve aynı zamanda farklı işverenlere ait
iş yerlerinde çalışan işçiler birden çok sendikaya üye olabilecek. Bir iş yerinde yardımcı işlerde çalışan işçiler de iş yerinin girdiği işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilecek.

Sendikaya üyelik, bakanlıkça sağlanacak elektronik başvuru sistemine, e-devlet kapısı üzerinden üyelik başvurusunda bulunulması ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile e-devlet kapısı üzerinden kazanılacak. Üyelik başvurusu, sendika tarafından 30 gün içinde reddedilmediği takdirde, kabul edilmiş sayılacak. Haklı bir neden gösterilmeden üyelik başvurusu kabul edilmeyenler, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemede dava açabilecek. Mahkemenin kararı kesin olacak. Mahkemenin davacı lehine karar vermesi halinde üyelik, ret kararının alındığı tarihte kazanılmış sayılacak.

İşçiler Arasında Ayrım Yapılamayacak

Yasada, işçi kuruluşu yöneticiliği ve iş yeri sendika temsilciliğinin güvenceleri de düzenleniyor. İşçilerin işe alınmaları belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamayacak.

İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacak.

İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamayacak veya farklı işleme tabi tutulamayacak.

İşverenin, fesih dışında aykırı hareket etmesi halinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek.

Sendikal nedenlerden dolayı iş sözleşmesinin feshi halinde işçi, dava açma hakkına sahip olacak. Bu durumda işçinin 1 yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilecek. Sendikal tazminat, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmayacak.

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiasıyla açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene ait olacak. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlü olacak.